Vorm en samenstelling

Baanvormige afdichtingsmaterialen zijn er in veel typen. Elke individuele producent beschikt over specifieke know-how over optimale samenstelling en productie. Het is daardoor niet eenvoudig de materialen eenduidig te typeren. De verschillen zijn vooral te herkennen aan de specifieke, door de producent opgegeven productkarakteristieken en -prestaties. Probasys Benelux adviseert daarom altijd deze karakteristieken bij de productkeuze te controleren. Bitumen afdichtingmaterialen bieden optimale ontwerpvrijheid, flexibiliteit en duurzame zekerheid. Voor elke eis is een geschikt materiaal en/of systeem voorhanden.

Indicatief kan een indeling van de samenstelling van een baanvormig bitumen afdichtingmateriaal worden gemaakt. Deze bestaan meestal uit de volgende componenten:

  1. Bitumen compound
  2. Inlage (wapening)
  3. Afwerking bovenzijde
  4. Afwerking onderzijde

 

1. Bitumen compound

De bitumen compound van gemodificeerd bitumen bestaat uit een geoptimaliseerd mengsel van bitumen, (minerale) vulstoffen en kunststoffen. Individuele producenten zijn in staat door een optimale mix van (minerale) vulstoffen en speciale kunststoffen specifieke, hoogwaardige productspecificaties te realiseren. De bitumen compound zorgt uiteindelijk voor de duurzame waterdichtheid. Het recept heeft grote invloed op de producteigenschappen, zoals verouderingweerstand, de overlaphechting , de verwerkbaarheid etc.

In Nederland worden tot nu toe meestal de aanduidingen APP en SBS gebruikt, maar de in bitumen toe te passen kunststoffen evolueren steeds verder. Reden om ook in Nederland de internationaal meer gebruikelijke benamingen plastomeer en elastomeer te gaan gebruiken. De bitumenindustrie is een hoogtechnologische industrie en derhalve continu op zoek naar innovaties. Dit leidt bijvoorbeeld tot de toepassing van specifieke kunststoffen en vulstoffen, waarmee compounds met specifieke hoogwaardige prestaties kunnen worden gemaakt, zoals bijvoorbeeld zelfklevende materialen, materialen voor partiële hechting, etc.

In Nederland worden op dit moment vooral plastomeer en elastomeer gemodificeerde bitumen afdichtingmaterialen toegepast. Het gebruik van geblazen bitumen beperkt zich vooral tot onderlagen en dampremmende lagen. Voor hoogwaardige toepassingen adviseert Probasys Benelux altijd de toepassing van met kunststof gemodificeerde bitumen materialen. Daarbij adviseren wij om in meerlaagse systemen en/of bij overlagen vergelijkbare bitumen compounds te gebruiken. Dat verhoogt de mogelijkheden voor hoogwaardig hergebruik in de afvalfase aanzienlijk : design for recycling!.

 

2. Inlage

Alle bitumen afdichtingmaterialen zijn voorzien van één of meerdere inlagen (wapeningen). Een inlage zorgt voor de mechanische sterkte, stabiliteit en verwerkbaarheid. Denk daarbij aan de scheursterkte, treksterkte, beloopbaarheid, dimensionele stabiliteit etc. Een inlage kan ook een positieve bijdrage leveren aan specifieke eigenschappen zoals brand- en diffusieweerstand (alumininuminlage). Daarnaast speelt de inlage ook een belangrijke rol bij de productie.

De gebruikelijke typen inlagen zijn:

  • Glasvlies
  • Polyester/polyester-glas
  • Aluminium

Glasvlies

Glasvlies wordt in verschillende gewichten toegepast. De mechanische eigenschappen van dit type inlage zijn beperkt, maar het verbetert wel de stabiliteit en de brandeigenschappen van het afdichtingmateriaal. Glasvlies wordt eigenlijk alleen nog toegepast als inlage van onderlagen, dampremmende lagen en als tweede inlage in gemodificeerde toplagen.

Polyester/polyester-glas

Met de introductie van polyester inlagen begin jaren zeventig, in combinatie met het modificeren van bitumen met kunststoffen, is het mogelijk geworden duurzame bitumen afdichtingmaterialen te produceren met zeer hoge mechanische eigenschappen. Alhoewel in de productomschrijving het woord “polyester” generiek wordt gebruikt, zijn er veel verschillende typen polyesterinlagen, zoals non-woven, woven, chemisch gebonden, thermisch gebonden, etc. Daarnaast zijn er inlagen met gerecycled PET en inlagen met glasvezels, etc. Deze polyester-glascombinatie inlagen verhogen de stabiliteit. De toepassing van twee inlagen (polyester + glasvlies) is zeer gebruikelijk. In dat geval bestaat het afdichtingmateriaal uit het polyester ongeveer in het midden van de baan en een glasvlies in de bovendeklaag.

De gewichten van de polyester inlage kunnen aanzienlijk variëren in de verschillende (dak-)banen. Deze grote verscheidenheid betekent dat de prestaties van de verschillende typen materialen met een polyester inlage ook behoorlijk kunnen verschillen. Denk daarbij aan mechanische eigenschappen (beloopbaarheid, windweerstand, stabiliteit, e.d.) maar ook brandgedrag, overlapsterkten, delaminatiesterkten en verwerking. Bij de uiteindelijke productkeuze zal daarom nadrukkelijk naar de productkarakteristieken en prestaties van de (dak-)baan moeten worden gekeken.

Aluminium
Een aluminium inlage wordt toegepast in materialen die een zeer hoge dampdiffussieweerstand moeten leveren. Deze speciale dampremmende lagen worden bijvoorbeeld toegepast in dakconstructies boven zwembaden, brouwerijen, drukkerijen, etc.

3. Afwerking bovenzijde

De bovenzijde van een bitumen afdichtingmateriaal wordt bijna altijd voorzien van een afwerking. Deze afwerking kan één of een combinatie van de volgende functies hebben:

  • antikleeflaag t.b.v. transport en verwerking (bijv. talk, zand, folie etc.)
  • bescherming tegen (UV-)veroudering (bijv. leislag, granulaat, etc.)
  • esthetisch (bijv. (gekleurd) leislag, (gekleurd) granulaat, metaal, coatings etc.)
  • reflectie (wit gekleurde leislag/granulaat of coating
  • reductie broeikasgassen ( CO2 en NOx) in de atmosfeer

Door deze grote variatie is voor elke omstandigheid en wens een geschikte afwerking mogelijk. Hiermee hebben bijvoorbeeld de architect en de verwerker alle mogelijkheden om bijzondere, esthetisch opvallende “zichtdaken” te ontwerpen en te verwerken

In de productinformatie van de individuele leden en in hun KOMO kwaliteitsverklaringen wordt aangegeven welke specifieke afwerkingen leverbaar zijn.


4. Afwerking onderzijde

Ook de onderzijde van een bitumen afdichtingmateriaal wordt meestal voorzien van een afwerking. Het type afwerking wordt bepaald door de beoogde toepassing/verwerking van het materiaal (brandmethode, zelfklevende verwerking, partiële hechting etc.). Daarnaast heeft de afwerking meestal een antikleef functie. De volgende hoofdtypen worden onderscheiden:

  • Geen afwerking
    Bij dit type is de (polyester) inlage alleen aan de bovenzijde voorzien van een bitumendeklaag. Aan de onderzijde fungeert de polyesterinlage als scheidingslaag. Dit soort materialen wordt vooral toegepast als eerste laag in een meerlaagse mechanisch bevestigde dakbedekking.
  • Fijn mineraal (bijv. talk of zand) als anti-kleeflaag.
  • Partieel aangebrachte, extra coating (profilering) ten behoeve van partiële hechting middels brandmethode.
  • Extra coating ten behoeve van verwerking (meestal brandmethode).
  • Metaalfolie als scheidingslaag.
  • Kunststoffolie als scheidingslaag.
  • Zelfklevende coating met release materiaal ten behoeve van zelfklevende verwerking.

In de productinformatie van de individuele leden en in de KOMO kwaliteitsverklaringen wordt aangegeven welke afwerkingen noodzakelijk zijn in relatie tot de toepassing en prestaties.

Productcodering

Omdat bitumineuze afdichtingmaterialen in vele variaties worden geleverd, is als handvat voor gebruikers een productcodering ontwikkeld. Deze productcodering is vastgelegd in KOMO-beoordelingsrichtlijn 1511 deel 2 http://www.komo.nl . Door middel van deze codering kunnen de verschillende producttypen eenduidig worden omschreven. Tevens krijgt de gebruiker informatie over de mogelijke verwerkingsmethode (brandmethode, partiële hechting, zelfklevende materialen etc.) De codering doet echter geen uitspraak over het kwaliteitsniveau van de producten. Alleen wordt aangegeven of het betreffende product KOMO-gecertificeerd is. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de “K”, die verwijst naar toplagen die KOMO-gecertificeerd zijn , en de “P” die verwijst naar onderlagen met een KOMO kwaliteitsverklaring. Ontbreken deze letters, dan is het betreffende materiaal niet KOMO extern beoordeeld op de voor de Nederlandse markt relevante aspecten.

Meer informatie over productcoderingen

3 7 0 K 1 4

(voorbeeld)

Uitleg

3 7 0 K 1 4 1e positie: soort bitumen


Het cijfer op de eerste positie geeft het type bitumen coating aan. De navolgende typen worden onderscheiden:
2 = geoxideerd bitumen
3 = elastomeer gemodificeerd bitumen (bijv. SBS)
4 = plastomeer gemodificeerd bitumen (bijv. APP)

3 7 0 K 1 4 2e en 3e positie: soort drager (bovenste drager voorop)


De cijfers op de tweede en derde positie geven het type inlage aan (c.q. het type van de bovenste laag wanneer twee inlagen worden gebruikt). De volgende typen worden onderscheiden:
3 = glasweefsel
4 = glasvlies
5 = geperforeerd glasvies
6 = polyester
7 = polyester- glascombinatie
8 = metaalfolie
0 = geen tweede drager

3 7 0 K 1 4 4e positie: certificaat. De lettercode geeft aan of het product wel of niet KOMO-gecertificeerd is


K = toplagen KOMO gecertificeerd
Wordt de letter “K” vermeld, dan zijn de extern en onafhankelijk getoetste productkarakteristieken, prestaties in de toepassing, verwerkingsrichtlijnen en relevante ontwerpgegevens, eenduidig vastgelegd in een KOMO kwaliteitsverklaring. Vraag bij de betreffende leverancier(s) de KOMO kwaliteitsverklaring aan, zodat u beschikt over alle relevante informatie en een zeker, duurzaam, en kwalitatief hoogwaardig dakbedekkingssysteem kunt ontwerpen/realiseren. Het betreffende product wordt permanent extern getoetst op de relevante product- en systeemkarakteristieken.
Probasys Benelux adviseert altijd bitumen toplagen met de letter “K” te gebruiken.

P = onderlagen KOMO gecertificeerd
Word de letter “P” vermeld, dan zijn de extern en onafhankelijk getoetste productkarakteristieken eveneens vastgelegd in een KOMO kwaliteitsverklaring. Welke karakteristieken in het certificaat moeten worden opgenomen, is eenduidig vastgelegd in beoordelingsrichtlijn 1511 deel 2. Doch let op! De waarden kunnen per product/certificaat verschillen. Het is derhalve verstandig om de KOMO kwaliteitsverklaring op te vragen en te beoordelen of de waarden niet afwijken van datgene wat u heeft gehanteerd bij het ontwerp van het dakbedekkingssysteem.
De KOMO kwaliteitsverklaring is voorbehouden aan specifieke producten (hulpmaterialen), zoals onderlagen en dampremmende lagen. Treft u derhalve een product aan gecodeerd met de letter “P”, dan weet u dat het product niet is beoordeeld op de toepassing toplaag in een dakbedekkingssysteem.

• = niet KOMO gecertificeerd
Wanneer geen “K” of “P” wordt vermeld, maar •, dan is het product waarschijnlijk niet onafhankelijk en extern beoordeeld op de voor de Nederlandse bouwpraktijk relevante karakteristieken. Daarmee onttrekt het zich aan iedere vorm van reguliere en geaccepteerde kwaliteitsborging in de Nederlandse bouw.

3 7 0 K 1 4 5e en 6e positie: afwerking (bovenzijde voorop)


De cijfers op de vijfde en zesde positie geven het type afwerking aan. De volgende typen worden onderscheiden:
0 = geen afwerking
1 = fijn mineraal (bijv. talk of zand)
2 = grove minerale afwerking (bijv. leislag, granulaat, etc.)
3 = partieel aangebrachte extra coating (profilering) ten behoeve van partiële hechting door middel van de brandmethode
4 = extra coating ten behoeve van verwerking
5 = metaalfolie
6 = kunststoffolie
7 = zelfklevende coating met release materiaal

Bekijk hier de pdf
Bitumen
dakbedekking
Bekijk hier de pdf
BRN Leaflet

Bekijk hier de pdf
NEN6050
Informatieblad
Bekijk hier de pdf
Puur natuur.
Bitumen is groen.